جلد اول | فصل ۱۰
ده سال کار در صنعت پرداخت یک چیز را به نویسنده یاد داد: زیرساخت‌های مالی موفق هیچ‌وقت محصول نیستند، پروتکل‌اند. یک بانک خوب یک محصول نمی‌فروشد؛ یک پروتکل ارائه می‌دهد که هزاران محصول دیگر روی آن ساخته می‌شوند.
یک اپلیکیشن پرداخت را شرکت دیگری با اپلیکیشن بهتر کنار می‌زند. اما پروتکلی که هزاران بازیگر روی آن بنا کرده‌اند، خودش به یک استاندارد تبدیل می‌شود. وایان به همین دلیل اپلیکیشن رزرو یا سایت هتل نیست؛ یک «سیستم‌عامل فرصت» است: چیزی که مستقیماً با کاربر کار نمی‌کند، اما همه چیز روی آن اجرا می‌شود.
تحلیل: این تفاوت به نظر نظری است، اما پیامد عملی دارد. محصول برای مشتری رقابت می‌کند. پروتکل برای مشارکت‌کننده. و مشارکت‌کنندگان، مثل میزبانان محلی و راهنماها، شریک می‌شوند، نه کارمند یک پلتفرم.
جمله‌ی کلیدی: وایان یک اپلیکیشن نیست؛ زیرساختی است که همه‌ی بازیگران اکوسیستم روی آن کار می‌کنند.
سؤال برای شما: در حوزه‌ی کاری شما، کدام «محصول» می‌تواند به یک «پروتکل» تبدیل شود؟